Omschrijving
Het Huis van Mantegna is het huis dat de schilder Andrea Mantegna vanaf 1476 in Mantua voor zichzelf bouwde, tegenover de kerk van San Sebastiano: een heel eenvoudig ogend gebouw dat in het midden een verrassende ronde binnenplaats verbergt. Er zijn tijdelijke tentoonstellingen en culturele evenementen.
Het hart van het huis is de ronde binnenplaats, omsloten door een vierkant gebouw van zo'n 25 meter breed. Alle kamers kijken uit op deze cilinder die naar de hemel openstaat, met vier boogdeuren en acht ramen, zoals in het atrium van een huis uit het oude Rome.
Het ontwerp volgt precieze geometrische regels: de cirkel is in het vierkant beschreven volgens de verhoudingen van de gulden snede, en de kamers zijn verbonden door een rondgang. De onderzoeker Franco Borsi noemde het een van de intrigerendste gebouwen van de renaissance.
Op de bovenverdieping, sinds 1999 open voor publiek, zijn nog sporen van gefresceerde friezen en cassetteplafonds, twee wapenschilden van Mantegna en een plafond met de stralende zon en het motto 'ab olympo', het embleem van markies Ludovico Gonzaga.
Mantegna was naar Mantua gekomen als hofschilder van de Gonzaga's. Het terrein, toen tussen moestuinen en boomgaarden ten zuiden van de stad, kreeg hij op 18 oktober 1476 van Ludovico, misschien als beloning voor de fresco's van de Camera degli Sposi.
Sommige onderzoekers zien juist een gelijkenis met die kamer: daar opent zich midden in een vierkant gewelf een geschilderd oog naar de hemel, hier ziet wie vanuit het midden van de binnenplaats omhoogkijkt een cirkel hemel binnen het vierkant van de muren.
Wie het echt ontwierp, blijft onzeker: misschien Mantegna zelf, misschien Giovanni da Padova, maar zeker onder invloed van Leon Battista Alberti, die in die jaren in Mantua werkte en de kerk van San Sebastiano had ontworpen, precies aan de overkant.
Mantegna woonde er maar kort: in 1502, vier jaar voor zijn dood, moest hij het aan de Gonzaga's afstaan. In de eeuwen daarna werd het verbouwd tot het onherkenbaar was, en in de negentiende eeuw werd het deel van een kazerne.
Vanaf 1940 bevrijdden restauraties het van de toevoegingen uit de achttiende eeuw, te beginnen met de binnenplaats, het enige deel dat nog herkenbaar renaissance was. In 1974 ging het huis open voor publiek.
Niet missen
• De ronde binnenplaats.
• De plafonds en wapenschilden van de bovenverdieping.
Wist je dat?
• Mantegna kreeg van de Gonzaga's 75 lire per maand en was misschien de best betaalde kunstenaar van zijn eeuw.
• De ronde binnenplaats werd nooit overdekt, en het is niet bekend of dat de bedoeling was.
Het hart van het huis is de ronde binnenplaats, omsloten door een vierkant gebouw van zo'n 25 meter breed. Alle kamers kijken uit op deze cilinder die naar de hemel openstaat, met vier boogdeuren en acht ramen, zoals in het atrium van een huis uit het oude Rome.
Het ontwerp volgt precieze geometrische regels: de cirkel is in het vierkant beschreven volgens de verhoudingen van de gulden snede, en de kamers zijn verbonden door een rondgang. De onderzoeker Franco Borsi noemde het een van de intrigerendste gebouwen van de renaissance.
Op de bovenverdieping, sinds 1999 open voor publiek, zijn nog sporen van gefresceerde friezen en cassetteplafonds, twee wapenschilden van Mantegna en een plafond met de stralende zon en het motto 'ab olympo', het embleem van markies Ludovico Gonzaga.
Mantegna was naar Mantua gekomen als hofschilder van de Gonzaga's. Het terrein, toen tussen moestuinen en boomgaarden ten zuiden van de stad, kreeg hij op 18 oktober 1476 van Ludovico, misschien als beloning voor de fresco's van de Camera degli Sposi.
Sommige onderzoekers zien juist een gelijkenis met die kamer: daar opent zich midden in een vierkant gewelf een geschilderd oog naar de hemel, hier ziet wie vanuit het midden van de binnenplaats omhoogkijkt een cirkel hemel binnen het vierkant van de muren.
Wie het echt ontwierp, blijft onzeker: misschien Mantegna zelf, misschien Giovanni da Padova, maar zeker onder invloed van Leon Battista Alberti, die in die jaren in Mantua werkte en de kerk van San Sebastiano had ontworpen, precies aan de overkant.
Mantegna woonde er maar kort: in 1502, vier jaar voor zijn dood, moest hij het aan de Gonzaga's afstaan. In de eeuwen daarna werd het verbouwd tot het onherkenbaar was, en in de negentiende eeuw werd het deel van een kazerne.
Vanaf 1940 bevrijdden restauraties het van de toevoegingen uit de achttiende eeuw, te beginnen met de binnenplaats, het enige deel dat nog herkenbaar renaissance was. In 1974 ging het huis open voor publiek.
Niet missen
• De ronde binnenplaats.
• De plafonds en wapenschilden van de bovenverdieping.
Wist je dat?
• Mantegna kreeg van de Gonzaga's 75 lire per maand en was misschien de best betaalde kunstenaar van zijn eeuw.
• De ronde binnenplaats werd nooit overdekt, en het is niet bekend of dat de bedoeling was.