Omschrijving
De Casa del Mercante is het woonhuis met winkel van een rijke lakenkoopman, op de hoek van Piazza delle Erbe en Piazza Mantegna in het centrum van Mantua. Het is een van de merkwaardigste burgerlijke gebouwen van de stad: een portiek van rode marmer, een gevel van terracotta en, in de zuilen uitgehouwen, de symbolen van het vak van degene die het liet bouwen.
De heer des huizes was Giovanni Boniforte da Concorezzo, uit een Milanese familie, die zich met instemming van markies Ludovico Gonzaga in Mantua vestigde. Hij schrijft het zelf op de architraven, in het Italiaans en in het Latijn: het huis werd gebouwd in 1455.
De portiek rust op zuilen van rood Veroneze marmer. Onder de bogen lag de winkel, met de fijnste stoffen, wol en linnen uit Venetië; op de verdieping erboven woonde de familie. Erachter rijst de middeleeuwse Torre del Salaro op.
De terracotta gevel was ooit versierd met kleine vergulde blaadjes. Twee friezen met zuiltjes scheiden de verdiepingen, en onder de ramen lopen nog meer friezen. Een derde moest er bovenaan komen, ter hoogte van de zoldervloer: het spoor ervan is nog op de muur te zien, maar niemand weet of hij is afgevallen, nooit is afgemaakt of is verkocht.
De ramen zijn het vreemdste en mooiste deel. In heel Mantua zijn er geen die erop lijken: die van de eerste verdieping hebben een zware rand met bladmotieven, die van de tweede een rand omlijst met krullen. De architraaf van de portiek is daarentegen versierd met bloemen en vruchten.
Historici lezen er drie invloeden in. Lombardisch zijn de hangende zuiltjes, oosters van smaak de brede randen van de ramen, Venetiaans de opzet van de portiek met architraaf en de versiering in terracotta en marmer. Het zijn dezelfde motieven, tandlijsten en zigzagfriezen, die je ziet op de nabijgelegen klokkentoren van Sant'Andrea.
Niemand weet wie het ontwierp, maar het geheel is zo eenvormig dat het het werk moet zijn van één kunstenaar, of van ambachtslieden met dezelfde gevoeligheid.
De vader van Boniforte, Bertone, was apotheker geweest en daarna geldwisselaar, voordat hij begreep dat de echte handel in wol zat. Hij raadde zijn zoon aan een stoffenwinkel te openen, en het succes kwam snel.
Boniforte werd een van de bekendste mensen van de stad. Hij was ook leverancier van het hof van de Gonzaga's en trouwde met een Gonzaga, Bartolomea.
Op de architraaf, tussen de tweede en de derde zuil, zijn kleine pakken met touwen dichtgebonden uitgehouwen, een toespeling op het beroep van de koopman. Om de hoek, op het vierde kapiteel, staat een afbeelding van een haventje: Boniforte had er echt een, in Porto Mantovano, voor de goederen uit Venetië.
Dat Venetië waaraan hij zijn rijkdom dankte, is ook het voorbeeld voor het hele huis, een eerbetoon aan de Venetiaanse kunst. En zo'n herkenbare gevel was ook de beste reclame: de Mantuanen zagen hem en vertrouwden hem.
Niet missen
• De ramen.
• De uitgehouwen pakken op de architraaf.
• Het haventje op het vierde kapiteel.
• De zuilen van rood marmer.
Wist je dat?
• De vader van de koopman was apotheker en geldwisselaar voordat hij ontdekte dat het geld in de wol zat.
• Het haventje op het kapiteel bestond echt, in Porto Mantovano.
De heer des huizes was Giovanni Boniforte da Concorezzo, uit een Milanese familie, die zich met instemming van markies Ludovico Gonzaga in Mantua vestigde. Hij schrijft het zelf op de architraven, in het Italiaans en in het Latijn: het huis werd gebouwd in 1455.
De portiek rust op zuilen van rood Veroneze marmer. Onder de bogen lag de winkel, met de fijnste stoffen, wol en linnen uit Venetië; op de verdieping erboven woonde de familie. Erachter rijst de middeleeuwse Torre del Salaro op.
De terracotta gevel was ooit versierd met kleine vergulde blaadjes. Twee friezen met zuiltjes scheiden de verdiepingen, en onder de ramen lopen nog meer friezen. Een derde moest er bovenaan komen, ter hoogte van de zoldervloer: het spoor ervan is nog op de muur te zien, maar niemand weet of hij is afgevallen, nooit is afgemaakt of is verkocht.
De ramen zijn het vreemdste en mooiste deel. In heel Mantua zijn er geen die erop lijken: die van de eerste verdieping hebben een zware rand met bladmotieven, die van de tweede een rand omlijst met krullen. De architraaf van de portiek is daarentegen versierd met bloemen en vruchten.
Historici lezen er drie invloeden in. Lombardisch zijn de hangende zuiltjes, oosters van smaak de brede randen van de ramen, Venetiaans de opzet van de portiek met architraaf en de versiering in terracotta en marmer. Het zijn dezelfde motieven, tandlijsten en zigzagfriezen, die je ziet op de nabijgelegen klokkentoren van Sant'Andrea.
Niemand weet wie het ontwierp, maar het geheel is zo eenvormig dat het het werk moet zijn van één kunstenaar, of van ambachtslieden met dezelfde gevoeligheid.
De vader van Boniforte, Bertone, was apotheker geweest en daarna geldwisselaar, voordat hij begreep dat de echte handel in wol zat. Hij raadde zijn zoon aan een stoffenwinkel te openen, en het succes kwam snel.
Boniforte werd een van de bekendste mensen van de stad. Hij was ook leverancier van het hof van de Gonzaga's en trouwde met een Gonzaga, Bartolomea.
Op de architraaf, tussen de tweede en de derde zuil, zijn kleine pakken met touwen dichtgebonden uitgehouwen, een toespeling op het beroep van de koopman. Om de hoek, op het vierde kapiteel, staat een afbeelding van een haventje: Boniforte had er echt een, in Porto Mantovano, voor de goederen uit Venetië.
Dat Venetië waaraan hij zijn rijkdom dankte, is ook het voorbeeld voor het hele huis, een eerbetoon aan de Venetiaanse kunst. En zo'n herkenbare gevel was ook de beste reclame: de Mantuanen zagen hem en vertrouwden hem.
Niet missen
• De ramen.
• De uitgehouwen pakken op de architraaf.
• Het haventje op het vierde kapiteel.
• De zuilen van rood marmer.
Wist je dat?
• De vader van de koopman was apotheker en geldwisselaar voordat hij ontdekte dat het geld in de wol zat.
• Het haventje op het kapiteel bestond echt, in Porto Mantovano.