Omschrijving
De Rotonda di San Lorenzo is een van de oudste kerken van Mantua: een klein romaans gebouw met een ronde plattegrond uit de elfde eeuw, dat anderhalve meter onder het niveau van de Piazza delle Erbe ligt, midden in het centrum.
Buiten verdelen tien halfzuilen de ronde muur. Binnen scheiden nog eens tien zuilen de centrale ruimte van een kooromgang met kruisgewelven: twee, aan de kant van de apsis, zijn van marmer, de andere van baksteen, en één stamt zelfs uit de Romeinse tijd.
Daarboven loopt een galerij die met tien openingen uitkijkt op het schip. Daar zijn nog fragmenten van fresco's uit de elfde en twaalfde eeuw, waaronder een figuur met een aureool en vijf engelen: een zeldzaam voorbeeld van romaanse Lombardische schilderkunst in Byzantijnse stijl.
In de apsis is een heilige Laurentius uit de veertiende eeuw, toegeschreven aan een Veronese schilder. De koepel daarentegen is een toevoeging uit de twintigste eeuw, geïnspireerd op de rotonde van San Tomè in Almenno San Bartolomeo.
Volgens de overlevering liet Mathilde van Toscane haar in 1082 bouwen, naar het voorbeeld van de rotonde van het Heilig Graf in Jeruzalem. Zo verbond ze zich symbolisch met het Bloed van Christus dat in de nabije basiliek van Sant'Andrea werd vereerd.
Een jaartal, 1083, staat op een pleisterlaag uit de vijftiende eeuw, maar de rol van Mathilde is niet zeker. Het lagere niveau van het plein en enkele stenen elementen doen vermoeden dat ze is ontstaan uit een Romeins gebouw uit de vierde eeuw, misschien een tempel of een graf.
In Mantua hadden de Canossa's hun paleis, tussen de huidige Piazza Broletto en Piazza delle Erbe. Het verhaal gaat dat Mathildes vader, Bonifatius, een vastgebonden leeuw voor de ingang hield als teken van macht. Volgens sommigen was de rotonde de kapel van dat paleis.
In 1579 liet hertog Guglielmo Gonzaga haar voor de eredienst sluiten. Ze werd een opslagplaats en later, zonder dak, een privébinnenplaats aan de rand van het joodse getto, verstopt tussen de huizen: op oude foto's van het plein is ze niet te zien.
In 1908 werd het gebouw onteigend en kwam er toestemming voor de sloop, maar tijdens de werken kwam de rotonde bijna helemaal tevoorschijn, bevrijd van de bebouwing die haar bedekte. Gerestaureerd en voorzien van de nieuwe koepel werd ze in 1926 weer een kerk; de trap die vanaf het plein afdaalt, werd in 1940 geopend.
Niet missen
• De kooromgang met de tien zuilen.
• De romaanse fresco's van de galerij.
• De heilige Laurentius in de apsis.
Wist je dat?
• Het getal tien komt overal terug: tien halfzuilen buiten, tien zuilen binnen, tien openingen in de galerij.
• Ook Leon Battista Alberti en Giulio Romano wilden haar verbouwen, maar hun plannen bleven op papier.
Buiten verdelen tien halfzuilen de ronde muur. Binnen scheiden nog eens tien zuilen de centrale ruimte van een kooromgang met kruisgewelven: twee, aan de kant van de apsis, zijn van marmer, de andere van baksteen, en één stamt zelfs uit de Romeinse tijd.
Daarboven loopt een galerij die met tien openingen uitkijkt op het schip. Daar zijn nog fragmenten van fresco's uit de elfde en twaalfde eeuw, waaronder een figuur met een aureool en vijf engelen: een zeldzaam voorbeeld van romaanse Lombardische schilderkunst in Byzantijnse stijl.
In de apsis is een heilige Laurentius uit de veertiende eeuw, toegeschreven aan een Veronese schilder. De koepel daarentegen is een toevoeging uit de twintigste eeuw, geïnspireerd op de rotonde van San Tomè in Almenno San Bartolomeo.
Volgens de overlevering liet Mathilde van Toscane haar in 1082 bouwen, naar het voorbeeld van de rotonde van het Heilig Graf in Jeruzalem. Zo verbond ze zich symbolisch met het Bloed van Christus dat in de nabije basiliek van Sant'Andrea werd vereerd.
Een jaartal, 1083, staat op een pleisterlaag uit de vijftiende eeuw, maar de rol van Mathilde is niet zeker. Het lagere niveau van het plein en enkele stenen elementen doen vermoeden dat ze is ontstaan uit een Romeins gebouw uit de vierde eeuw, misschien een tempel of een graf.
In Mantua hadden de Canossa's hun paleis, tussen de huidige Piazza Broletto en Piazza delle Erbe. Het verhaal gaat dat Mathildes vader, Bonifatius, een vastgebonden leeuw voor de ingang hield als teken van macht. Volgens sommigen was de rotonde de kapel van dat paleis.
In 1579 liet hertog Guglielmo Gonzaga haar voor de eredienst sluiten. Ze werd een opslagplaats en later, zonder dak, een privébinnenplaats aan de rand van het joodse getto, verstopt tussen de huizen: op oude foto's van het plein is ze niet te zien.
In 1908 werd het gebouw onteigend en kwam er toestemming voor de sloop, maar tijdens de werken kwam de rotonde bijna helemaal tevoorschijn, bevrijd van de bebouwing die haar bedekte. Gerestaureerd en voorzien van de nieuwe koepel werd ze in 1926 weer een kerk; de trap die vanaf het plein afdaalt, werd in 1940 geopend.
Niet missen
• De kooromgang met de tien zuilen.
• De romaanse fresco's van de galerij.
• De heilige Laurentius in de apsis.
Wist je dat?
• Het getal tien komt overal terug: tien halfzuilen buiten, tien zuilen binnen, tien openingen in de galerij.
• Ook Leon Battista Alberti en Giulio Romano wilden haar verbouwen, maar hun plannen bleven op papier.