Omschrijving
Het Hertogelijk Paleis van Mantua, de residentie van de Gonzaga's, is een paleisstad van meer dan 35.000 vierkante meter, met binnenplaatsen, tuinen en honderden kamers, in het centrum van Mantua, tussen de Piazza Sordello en het Lago Inferiore. Daarbinnen bevindt zich een meesterwerk van de Renaissance, de Camera degli Sposi van Andrea Mantegna.
De Camera degli Sposi, ook wel Camera Picta genoemd, ligt in het Castello di San Giorgio. Mantegna schilderde haar met fresco's tussen 1465 en 1474: op de wanden de familie van markies Ludovico III met hof en zeer zorgvuldige portretten, en op het gewelf het beroemde oculus.
Het oculus is een rond venster dat illusionistisch op de hemel uitkijkt. Over een balustrade buigen zich een dame met haar dienstmeid, een groep bediendes, een dozijn putti en een pauw. De meisjes lijken met een samenzweerderige blik een vaas met citrusbomen in de kamer te laten vallen.
Onder de troon van de markies ligt Rubino opgerold, zijn favoriete hond, symbool van trouw. In de wolk bij de vaas verbergt zich een menselijk profiel, waarschijnlijk een zelfportret van de schilder. De naam 'Camera degli Sposi' dateert van 1648, maar het was geen bruidskamer: Ludovico ontving er mensen en bewaarde er documenten.
De zalen van Pisanello, in de Corte Vecchia, bewaren fragmenten van een cyclus ridderfresco's over de verhalen van koning Arthur, geschilderd door Pisanello in 1433 en 1437. Eeuwenlang waren ze bedekt, zelfs door een fries met portretten van de Gonzaga's, en tussen 1965 en 1970 herontdekt.
De enorme Salone dell'Armeria (67 bij 15 meter) was in 1459 de plaats van de Dag van Mantua. Het Appartement van de Wandtapijten heeft negen Vlaamse wandtapijten, geweven naar de kartons van Rafaël, dezelfde als die van de bekende wandtapijten van de Sixtijnse Kapel. In de Sala dello Zodiaco verwijst het plafond, beschilderd door Lorenzo Costa de Jongere, met de wagen van Diana, naar de horoscoop van de hertog.
De Sala del Labirinto heeft op het plafond een uitgehouwen labyrint met het motto 'Forse che sì forse che no'. De Galleria della Mostra is een zaal van 64 meter lang met een indrukwekkend houten plafond, en de Sala di Manto vertelt met fresco's over het legendarische ontstaan van de stad.
Ook de binnenplaatsen en tuinen zijn de rondgang waard: de Hangende tuin op 12 meter hoogte, de Giardino dei Semplici met geneeskrachtige planten en de Cortile della Cavallerizza, van Bertani, met een rustieke sokkel en gedraaide halfzuilen.
De geschiedenis is er een van aanbouwen. Vanaf 1308 was het de residentie van de Bonacolsi en daarna van de Gonzaga's. Elke hertog wilde een vleugel voor zichzelf en zijn kunst, en vanaf 1556 droeg hertog Guglielmo Giovan Battista Bertani op de verschillende gebouwen tot één groot complex te verbinden.
Het meubilair is daarentegen verloren gegaan. Door financiële moeilijkheden verkochten de Gonzaga's kunstwerken, vooral aan Karel I van Engeland, en de plundering van 1630 maakte het af. Onder Oostenrijk had het paleis militaire functies, en sinds 1887 kan het worden bezocht.
Het zogenaamde Appartement van de Dwergen, eeuwenlang beschouwd als het huis van de hofdwergen, is in werkelijkheid een Scala Santa op kleinere schaal, gewild door hertog Ferdinando. In 1979 ontmaskerde de geleerde Renato Berzaghi dit misverstand.
Niet missen
• De Camera degli Sposi.
• De zalen van Pisanello.
• Het Appartement van de Wandtapijten.
• De Sala del Labirinto.
• De Galleria della Mostra.
Wist je dat?
• Het gebalsemde lichaam van Passerino Bonacolsi, in 1328 gedood, werd tentoongesteld op een opgezette nijlpaard: rond 1700 werd de mummie in het meer gegooid.
• Mantegna schilderde de Camera in bijna tien jaar, met zeer korte werkdagen.
• In de zeventiende eeuw schilderde Rubens voor de Gonzaga's de grote Drie-eenheid, aanbeden door de hertogelijke familie: het middendoek is bewaard gebleven.
De Camera degli Sposi, ook wel Camera Picta genoemd, ligt in het Castello di San Giorgio. Mantegna schilderde haar met fresco's tussen 1465 en 1474: op de wanden de familie van markies Ludovico III met hof en zeer zorgvuldige portretten, en op het gewelf het beroemde oculus.
Het oculus is een rond venster dat illusionistisch op de hemel uitkijkt. Over een balustrade buigen zich een dame met haar dienstmeid, een groep bediendes, een dozijn putti en een pauw. De meisjes lijken met een samenzweerderige blik een vaas met citrusbomen in de kamer te laten vallen.
Onder de troon van de markies ligt Rubino opgerold, zijn favoriete hond, symbool van trouw. In de wolk bij de vaas verbergt zich een menselijk profiel, waarschijnlijk een zelfportret van de schilder. De naam 'Camera degli Sposi' dateert van 1648, maar het was geen bruidskamer: Ludovico ontving er mensen en bewaarde er documenten.
De zalen van Pisanello, in de Corte Vecchia, bewaren fragmenten van een cyclus ridderfresco's over de verhalen van koning Arthur, geschilderd door Pisanello in 1433 en 1437. Eeuwenlang waren ze bedekt, zelfs door een fries met portretten van de Gonzaga's, en tussen 1965 en 1970 herontdekt.
De enorme Salone dell'Armeria (67 bij 15 meter) was in 1459 de plaats van de Dag van Mantua. Het Appartement van de Wandtapijten heeft negen Vlaamse wandtapijten, geweven naar de kartons van Rafaël, dezelfde als die van de bekende wandtapijten van de Sixtijnse Kapel. In de Sala dello Zodiaco verwijst het plafond, beschilderd door Lorenzo Costa de Jongere, met de wagen van Diana, naar de horoscoop van de hertog.
De Sala del Labirinto heeft op het plafond een uitgehouwen labyrint met het motto 'Forse che sì forse che no'. De Galleria della Mostra is een zaal van 64 meter lang met een indrukwekkend houten plafond, en de Sala di Manto vertelt met fresco's over het legendarische ontstaan van de stad.
Ook de binnenplaatsen en tuinen zijn de rondgang waard: de Hangende tuin op 12 meter hoogte, de Giardino dei Semplici met geneeskrachtige planten en de Cortile della Cavallerizza, van Bertani, met een rustieke sokkel en gedraaide halfzuilen.
De geschiedenis is er een van aanbouwen. Vanaf 1308 was het de residentie van de Bonacolsi en daarna van de Gonzaga's. Elke hertog wilde een vleugel voor zichzelf en zijn kunst, en vanaf 1556 droeg hertog Guglielmo Giovan Battista Bertani op de verschillende gebouwen tot één groot complex te verbinden.
Het meubilair is daarentegen verloren gegaan. Door financiële moeilijkheden verkochten de Gonzaga's kunstwerken, vooral aan Karel I van Engeland, en de plundering van 1630 maakte het af. Onder Oostenrijk had het paleis militaire functies, en sinds 1887 kan het worden bezocht.
Het zogenaamde Appartement van de Dwergen, eeuwenlang beschouwd als het huis van de hofdwergen, is in werkelijkheid een Scala Santa op kleinere schaal, gewild door hertog Ferdinando. In 1979 ontmaskerde de geleerde Renato Berzaghi dit misverstand.
Niet missen
• De Camera degli Sposi.
• De zalen van Pisanello.
• Het Appartement van de Wandtapijten.
• De Sala del Labirinto.
• De Galleria della Mostra.
Wist je dat?
• Het gebalsemde lichaam van Passerino Bonacolsi, in 1328 gedood, werd tentoongesteld op een opgezette nijlpaard: rond 1700 werd de mummie in het meer gegooid.
• Mantegna schilderde de Camera in bijna tien jaar, met zeer korte werkdagen.
• In de zeventiende eeuw schilderde Rubens voor de Gonzaga's de grote Drie-eenheid, aanbeden door de hertogelijke familie: het middendoek is bewaard gebleven.